Category : بیروڕا

عومەر ھەمزە ساڵح‎                                ماستەر لە جوگرافیای سیاسی           ‎    ڕژێمی بەعس لە ژەھراوی کردنی کوردستان مەبەستی بوو گەلی کورد لەسەر نەخشەی جیھان بسڕێتەوەو بەبێ جیاوازی کۆمەڵکوژی خەڵکەکەی بکات و ژینگەی ناوچەکەش......

ڕووداوەکانی هەڵەبجە زیاتر لە هەموو ئەو دڕندەییانەی کە لە لایەن هێزەکانی سەدامەوە بەرامبەر بە کورد ئەنجام دراون زیاتر بووە هۆکاری تێگەشتن کە نەتەوەی کورد جەند تەنیایە لە سەر رووی ئەم زەویە، وەک ئەوە وایە کە تیشکی خۆر لەو بەشە جوگرافیایەدا بوونی نەبێ. لە هەمان کاتیشدا ئەو کارەساتە ئەوەی سەلماند کە......

علی جمال کیمیابارانی ھەڵەبجە یان کۆمەڵکوژیی ھەڵەبجە لە ١٦ی ئازاری ١٩٨٨ ڕوویدا لە کۆتایی ڕۆژەکانی جەنگی ئێران-ئێراق، لەلایەن ڕژێمی بەعسی عێراقەوە کە شاری ھەڵەبجەی بە گازی کیمیایی کیمیاباران کرد، زیاد لە ٥،٠٠٠ ھاوڵاتی کوردی بێتاوانی پێکھاتوو لە ژن و مناڵ و گەنج شەھیدکران و ١٠٬٠٠٠ کەسی تریش بریندارکران ئەمە جگە......

ئاشتی گەرمیانی.. هۆڵەند هەموو ساڵێک ئالەم کاتەدا ئازارەکان و برینە قووڵەکانی چەکی کیمیایی جەستەو گیان لە کوردستان وەکو گوڵە نێرگز سەردەردەکات و چڕۆ دەکاتەوە ، هەموو ساڵێك لەم یادە شکۆدارەدا هەموو مرۆڤایەتی غەمگین غەمگین لەبەردەم پەیکەری عومەر و خاوەرەکەمان ماتەمینی ئەو ڕۆژە تاڵە ڕادەگرن لە ١٦ / ٣ / ١٩٨٨......

هەڵۆ بەرزنجەیی١٦/٣/٢٠٢٢ جەستەی هەلاهەلای نەتەوەی کورد، برینی ھێندە قووڵی تێدایە، لە ژمارە نایەت.. بەڵام ھیچیان بەئەندازەی کارەساتی ھەڵەبجە ڕەھەندیی ھەرێمایەتی و جیھانیی وەرنەگرتووە.. ھۆکاری ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ جۆری ئەو چەکەی کوشندەیەی تێیدا بەکار ھاتووە. «گاز و چەکی کیمیاوی» قەدەغەی نێودەوڵەتی…ئەم تراژیدیایە، لەسەر ئاستی نەتەوەیی، کاریگەریی خۆی دروست کردووە، لێ ھێشتا بارتەقای......

هەوارخان سەید مرادبۆچوون و بیرورای جیاواز هەیە لەسەر شیکاری ئەم بابەتە لە رووی ئایدای سیاسی و کەسانی پسپۆر لە شیکاری سیاسی و گشتی دا لەسەر ئاستی ناوەخۆ و دەرەوە دا ،ئەوەی زیاتر ئاماژەی پێدەدرێت شاری هەڵەبجەی شەهید لانکەی سەدان مامۆستا و ئەدەب دۆست و شاعیر و ناوەندی رۆشنفکری و دینگەی......

فاتیح ئیسماعیل ئەحمەد لە 16ی ئاداری ساڵی 1988، ڕژێمی ئەوکاتی عێراق بە چەکی یاساخکراوی نێودەوڵەتی شاری هەڵەبجەی کیمیاباران کرد و بەو هۆیەوە زیاتر لە(5000)هاوڵاتی کورد شەھید بوو، ھەروەھا زیاتر لە(15000)هاوڵاتی دیکەش زامداربوون، كەزۆریان هێشتاش بەو زامەوە دەناڵێنن. كە بەداخەوە کۆمەڵگای نێودەوڵەتی و وڵاتانی عەرەبی و ئیسلامی بێدەنگبوون لە ئاست ئەو......