شاری سیوتا کە وەک تاقە دەروازەی زەمینیی یەکێتیی ئەوروپا لە کیشوەری ئەفریقا دەناسرێت، ڕووبەڕووی شەپۆلێکی بێپێشینەی کۆچی بەکۆمەڵ بووەتەوە. هەزاران کۆچبەر کە زۆربەیان گەنجانی مەغریبین، بە لێشاو ڕوویان لە سنوورەکانی ئەم شارە کردووە، ئەمەش دامەزراوە ئەمنییەکانی ئیسپانیای خستووەتە حاڵەتی ئامادەباشیی تەواوەوە. ئەم فشارە کتوپڕە بەرپرسانی ناوخۆیی شارەکەی ناچار کردووە بە هاوارێکی بەپەلەوە داوای دەستێوەردانی ڕاستەوخۆ لە حکومەتی ناوەندیی ئیسپانیا لە مەدرید بکەن، تاوەکو ڕێگری لە هەرەسهێنانی کۆنترۆڵی سنوورەکان و گەڕانەوەی ئارامی بۆ ناوچەکە بگرن.
سەرەتای ئەم قەیرانە نوێیە بۆ بڵاوبوونەوەی دەنگۆیەک لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا دەگەڕێتەوە کە گوایە بەرەبەیانی ڕۆژی پێنجشەممە سنوورەکان بە ڕووی کۆچبەراندا دەکرێنەوە، ئەم زانیارییە ناڕاستە وایکردووە خەڵکێکی زۆر لە شارۆچکەی کاستیلیخۆسی مەغریبەوە کە تەنیا 5 کیلۆمەتر لە خاکی ئیسپانیاوە دوورە، یان لە شارۆچکەی بلیونشەوە، بە مەلەکردن یان بەپێ بە درێژایی کەناراوەکان هەوڵی بەزاندنی خاڵە پشکنینەکان بدەن، ڤیدیۆ بڵاوکراوەکان دیمەنی دەیان گەنج و تەنانەت خێزان و منداڵان نیشان دەدەن کە لەناو ئاودا ململانێ لەگەڵ شەپۆلەکان دەکەن بۆ گەیشتن بەو دیوی سنوور.
لە ڕووی سیاسییەوە، وەزارەتی ناوخۆی ئیسپانیا لە هەوڵدایە هاوسەنگییەک لە نێوان پاراستنی سەروەریی خاک و مامەڵەی مرۆییدا دروست بکات، مەدرید جەختی کردووەتەوە کە یەکپارچەیی سنوورەکانی و ئاسایشی هاووڵاتیانی هێڵی سوورن، بەڵام هاوکات ئاماژەی بەوەش کردووە کە دۆخەکە نەگەیشتووەتە ئاستی ڕاگەیاندنی باری نائاسایی لە وڵاتدا، ئەم جۆرە مامەڵەیە نیشاندەری هەستیاریی پەیوەندییە دیپلۆماسییەکانە لەگەڵ مەغریب، چونکە زۆرجار ڕەبات دۆسیەی کۆچبەران وەک کارتی فشار لە دانوستانەکاندا بەکاردەهێنێت.
پێگەی جوگرافیی سیوتا و مەلیلا (کە 400 کیلۆمەتر لە باشووری سیوتاوە دوورە) تایبەتمەندییەکی ناوازەی داوە بەم دوو ناوچەیە. سیوتا کە لە ساڵی 1580ـەوە لەژێر دەسەڵاتی ئیسپانیادایە، شارێکی فرەکلتوورە و 85000 دانیشتووانەکەی کە تێکەڵەیەک لە کریستیان و موسڵمانن، بە ئاشتی پێکەوە دەژین، بەڵام مەغریب ئەم دوو شارە بە خاکێکی داگیرکراوی خۆی دەزانێت و دان بە سەروەریی ئیسپانیادا نانێت، ئەمەش وایکردووە سیوتا ببێتە چەقی ململانێیەکی مێژوویی و سیاسیی بەردەوام.
لە ئێستادا دۆخەکە لەسەر سنوورەکان ناسەقامگیرە، ئەو کۆچبەرانەی دەگەنە ناو خاکی سیوتا، ڕووبەڕووی دوو چارەنووس دەبنەوە، بەشێکی زۆریان بەپێی ڕێککەوتنە ئەمنییەکان دەستبەجێ دەگەڕێندرێنەوە بۆ مەغریب، بەشەکەی دیکەش کە تەمەنیان یاسایی نییە یان دۆخی تایبەتیان هەیە، لە سەنتەرەکانی پێشوازیی کۆچبەران دەهێڵدرێنەوە، لەوێ پڕۆسەی وردبینی لە دۆسیەکانیان دەستپێدەکات بۆ ئەوەی بزانرێت ئایا مافی پەنابەرییان لە ئیسپانیا پێ دەدرێت یان نا، لە کاتێکدا فشارەکان بۆ سەر ژێرخانی مرۆیی شارەکە لە زیادبووندایە.
کارزان حەیدەر